انواع سردرد و انواع ان
▪ سردرد چیست؟
دردی است که در ناحیهی پسسری یا (occipital)، بالای چشم یا گوش و یا پشت گردن احساس میشود و میتواند مانند درد قفسهی سینه یا سرگیجه دلایل بسیاری داشته باشد.
● انواع سردرد
تاکنون سردردها به ۱۵۰ نوع طبقهبندی شدهاند، ما در این مقاله تعدادی از رایجترین انواع آن را به شما معرفی خواهیم کرد.
سردردهای عصبی: این نوع از دردها که به سردردهای مزمن هم معروفاند از رایجترین انواع درد میان بزرگسالان و نوجوانان محسوب میشوند و به دلیل انقباض ماهیچههای سر و گردن که باعث به وجود آمدن دردی خفیف که برای مدتی قطع شده و دوباره شروع میشود به وجود میآید و معمولا" برای مدتی طولانی ادامه دارد.
کسانی که از این نوع سردردها رنج میبرند احساس میکنند تسمهای کشی و تنگ به دور سرشان بسته شده است.
▪ سردردهای میگرنی: دلیل اصلی این نوع سردردها هنوز مشخص نیست اما میدانیم که به انقباض رگهای خونی مرتبط است.
دردهای میگرنی از ۴ ساعت تا ۳ روز طول میکشد و معمولا" ۱ تا ۴ بار در هر ماه بروز میکند.
این نوع دردها میتواند شدید یا خفیف بوده و به صورت کوبهای و نبضی باشد طوری که انگار با جسمی به سر کوبیده میشود. دردهای میگرنی از ۴ ساعت تا ۳ روز طول میکشد و معمولا" ۱ تا ۴ بار در هر ماه بروز میکند. گاهی اوقات دردهای میگرنی با نشانههای دیگری نظیر تهوع، استفراغ، کماشتهایی، درد شکم و اختلالات شکمی نیز همراه است. برخی ازمبتلایان به این نوع سردرد نمیتوانند نور شدید را تحمل کنند و برخی دیگر قبل از شروع سردرد صداها یا بوهای غیرمعمولی را شنیده و احساس میکنند. در کودکانی که میگرن دارند علائمی نظیر رنگپریدگی، تب، اختلالات شکمی، سرگیجه و دید محو و نامشخص مشاهده میشود.
سردردهای خوشهای یا دستهای: نادرترین نوع سردرد هستند. در این نوع، درد آن قدر شدید است که اکثر بیماران نمیتوانند آن را تحمل کنند، در جایی دراز بکشند یا بنشینند و معمولا" هنگام درد راه میروند. این درد که به شکل سوزنی و سوزشی است در پشت یا دور یکی از چشمها احساس میشود و به دلیل اینکه معمولا" حملههای درد به صورت گروهی است، دستهای یا خوشهای نامیده شده است. یک دورهی درد ممکن است از ۲ هفته تا ۳ ماه طول بکشد و در طول این دوره درد ۱ تا ۳ بار در روز احساس میشود. این نوع سردردها ممکن است برای ماهها یا سالها ناپدید شوند اما در صورت عدم درمان دوباره باز خواهند گشت.
در کودکانی که میگرن دارند علائمی نظیر رنگپریدگی، تب، اختلالات شکمی، سرگیجه و دید محو و نامشخص مشاهده میشود.
▪ سردردهای سینوسی: این نوع سردردها با دردی عمیق و پایدار در استخوان گونه، پیشانی یا تیغهی بینی همراه هستند و معمولا" درد با حرکت ناگهانی سر شدیدتر شده و با دیگر نشانههای سینوسی مثل احساس سنگینی در گوشها، تب و التهاب صورت بروز میکند.
▪ سردردهای هورمونی: بیشتر در میان خانمها رایج است، به تغییرات هورمونی بستگی دارد و معمولا" در طول دوران قاعدگی، بارداری و یائسگی بروز میکند؛ در برخی خانمها نیز مصرف قرصهای ضدبارداری باعث بروز چنین دردهایی میشود.
● آیا این سردردها ارثی هستند؟
جواب این سؤال مثبت است. مخصوصا" در سردردهای میگرنی اکثرا" کودکان و نوجوانانی (۹۰ درصد) به این درد مبتلا هستند که در خانوادهشان این نوع سردرد دیده میشود.
● چه چیزی باعث بروز این دردها میشود؟
ماهیچهها، استخوانها، رگهای خونی و بافتهای مختلف بسیاری اطراف سر وجود دارد که به وسیلهی عصبهای زیادی احاطه شدهاند. هنگامی که این اعصاب فعال میشوند علائم و سیگنالهای درد را به مغز میرسانند. البته هنوز روشن نیست چرا این علائم فعال میشوند.
طی حملهی میگرنی سلولهای عصبی سیگنالهایی را به رگهای خونی اطراف مغز میرسانند سپس این رگها تنگ شده و پس از مدتی فراختر میشوند. این تغییرات منجر به ترشح مادهای به نام سروتونین در مغز میشود. سروتونین مادهای طبیعی است که حتی در مغز کسانی که تاکنون دردهای میگرنی را تجربه نکردهاند نیز وجود دارد، ولی در صورت ترشح در این شرایط غیر طبیعی باعث بروز دردهای میگرنی میشود.
در برخی موارد ممکن است سردردها در نتیجهی وارد آمدن ضربه به سر یا در مواردی نادر نشانهی بیماری جدیتر مثل تومور مغزی باشد.
سردردهای حاد یا شدید اما زودگذر دردهایی هستند که بهصورت ناگهانی بروز کرده و معمولا" در نتیجهی یک بیماری، عفونت، سرماخوردگی و تب به وجود میآیند. یکی دیگر از دلایل بروز این نوع سردردها میتواند سینوزیت (تورم سینوسها) و التهاب یا عفونت گلو و گوش باشد.
در برخی موارد ممکن است سردردها در نتیجهی وارد آمدن ضربه به سر یا در مواردی نادر نشانهی بیماری جدیتر مثل تومور مغزی باشد. دلیل رایج سردردهای عصبی استرسهای احساسی مربوط به خانواده، دوستان، محل کار یا تحصیل، گرسنگی، تغییر در الگوی خواب و افسردگی است، اما در برخی موارد میتواند به دلیل رگبهرگ شدن یا کشیده شدن گردن و کمر به دلیل نشستن یا خوابیدن در وضعیت نامناسب نیز باشد.
افرادی که به ویژه بعد از تماشای تلویزیون یا مطالعه به مدت طولانی با سردردهای دائمی مواجه میشوند باید میزان بیناییشان را مورد بررسی قرار دهند زیرا مشکلات بینایی یکی دیگر از دلایل بروز سردردهای عصبی است.
فعالیت بدنی بسیار زیاد به عنوان یکی دیگر از دلایل بروز سردرد میان بزرگسالان و کودکان شناخته شده است البته نباید در این میان فاکتورهای محیطی را نادیده گرفت برخی از این شاخصها عبارتند از:
دود سیگار، بوی قوی ناشی از مواد شیمیایی خانگی یا عطرها، آلودگی هوا، سر و صدا، نور شدید، فشارهای عصبی، خوردن برخی غذاها، تغییرات آب و هوایی و قرار گرفتن در معرض مواد آلرژیزا.
● نحوهی ارزیابی، تشخیص و درمان
روش ارزیابی سردردها استفاده از سیتیاسکن یا ام.آر.آی است. در هر دو روش تصویری از مغز به دست میآید که نواحی غیرطبیعی در آن آشکار خواهد شد. در صورتی که علیرغم درمان باز هم دردها تکرار شوند باید به متخصص مراجعه کنید.
امکان دارد پزشک معالجتان روشهای درمانی متفاوتی را برایتان تجویز کند و یا شما را به منظور انجام آزمایشات بیشتر به پزشک متخصص ارجاع دهد، اما به یاد داشته باشید همهی سردردها نیاز به مصرف دارو ندارند. ممکن است پزشک شما درمانهایی نظیر مشاوره، آموزش، کنترل فشار عصبی را پیشنهاد کند.
سردردها معمولا" خودبهخود از بین میروند اما اگر درد شما شدید است و برای مدت طولانی باقی میماند حتما" به پزشک مراجعه کنید
تشخيص علت بروز سردرد
علايم و نشانههاى سردرد اغلب عبارتند از: درد در ناحيه سر، نقص و اختلال در ديد مانند تار شدن ديد، تهوع و سرگيجه، اختلال در شنوايي، تحريكپذيري، سرگيجه، كسالت و احساس عمومي، عدم راحتي.سردردها دلايل متعددى دارند سردردهاى عروقى شامل: سردردهاى ميگرنى از هر نوع، ميگرنهاى ساده كه معمولا با يك محرك نامطلوب به وجود مىآيند.ميگرنهاى چشمى كه اغلب سردردهاى شديد در اطراف چشم هستند.سردردهاى خوشهاى كه شديد هستند و معمولا در يك طرف سر ايجاد مىشوند.
سردردهاى ناشى از مصرف الكل يا قرار گرفتن در معرض مواد مخدر و ساير مواد سمى هستند.سردردهاى تنشى در اثر فشار روحى و استرس و يا حالتهاى غير طبيعى كردن، ماهيچهها و استخوانها ايجاد مىشوند. اين سردردها همچنين در اثر اختلالات تبديلى بروز مىكنند كه اين امر نتيجه مشكلات روانى است كه علايم آن شبيه به حالتهاى فيزيكى واقعى است سردردهاى التهابى اغلب در اثر ضايعاتى از قبيل تومورهاى مغزى بروز مىكنند.مننژيت كه عفونت يا التهاب بافتى است اغلب مغز و نخاع را در بر مىگيرد. اختلالات سيستم ايمنى خودكار يا بيماريهايى كه بدن توليد مواد شيميايى خاصى مىكند و اين مواد به بافتهاى خود حملهور مىشوند.
سردردهاى ناشى از التهاب در ديواره يك سرخرك نيز در اين مجموعه قرار مىگيرند. سردردهاى جمجمهاى كه شامل دردهاى شديد در ناحيه صورت چانه و فكر بروز مىكنند.بسيارى از عوامل ايجاد كننده سردردها قابل پيشگيرى نيستند. برخى افراد ممكن است در نتيجه مصرف الكل، كافئين، شكلات يا استرس دچار سردرد شوند. پرهيز از اين فاكتورها مىتواند به پيگشيرى از بروز سردردها كمك كند. البته داروهاى مختلفى نيز در اين موارد تجويز مىشوند كه همگى بهتر از توصيه پزشك معالج صورت گيرد.
اولين گام براى تشخيص علت بروز سردرد بررسى سابقه كامل پزشكي، آزمايش فيزيكى و جسمى است.يك مراقبت بهداشتى يا مخصوص اغلب آزمايشاتى را براى فرد بيمار تجويز مىكند. از جمله اين آزمايشها تهيه سىتى اسكن جمجمه با تصاوير ويژه سه بعدى با استفاده از اشعه ايكس و يا آزمايش ام.آر.آى از جمجمه است.
اغلب مردم دچار تاثيرات طولانى مدت و جدى از اين سردردها نمىشوند و معمولا به طور پراكنده دچار آنها مىشوند اما با اين حال سردردهاى عروقى مىتوانند تاثيرات نامطلوب و جدى بر نحوه زندگى افراد بر جاى گذارند.فردى كه مبتلا به تومور مغزي، خونريزى و يا مننژيت باشد در معرض ابتلا به بيماريهاى سخت و حتى مرگ قرار دارد.سردرد يك بيمارى مسرى نيست و خطرى براى اطرافيان بيمار ندارد اما اين سردرد در اثر ابتلا به بيمارى عفونى مانند مننژيت باشد عفونت اين بيمارى به شدت مسرى است.از سوى ديگر برخى سردردها مانند ميگرن ممكن است در ميان اعضاى يك خانواده شيوع پيدا كند. برخى از داروهاى تسكين دهنده درد از جمله ايبوبروفن، استامينوفن و آسپيرين در بهبود بسيارى از سردردها مؤثر هستند. با اين وجود همين داروها نيز ممكن است اثرات جانبى به همراه داشته باشند. برخى از اين داروها باعث سوزش سر دل و يا واكنشهاى آلرژيك مىشوند. ساير اثرات جانبى نيز بستگى به نوع دارو دارد. بايد توجه داشت فردى كه دچار سردرهاى شديد يا متعدد است حتما بايد وضعيت خود را به طور روزانه تحت بررسى داشته باشد و در صورت بروز علايم جديد يا وخيمتر با متخصص مشورت كند

پژوهشگران ژاپني و انگليسي فضاهايي از مغز انسان را يافتند که در دوست فعال مي شود و نشان دادند که مغز به طور ذاتي از عملکردهاي خودخواهانه بيزار است.